Rize düğünlerinin bir zamanlar vazgeçilmezi olan el armonikasını yaşatma çabası sürüyor. Usta icracılar, çalgının resmî bir çalgı olarak tanınması için bakanlığa dosya gönderdi; eksik olduğu bildirilen dosya için çalışma devam ediyor.
Usta icracılar Kenan Coşkun ve Süleyman Sarıahmetoğlu, Çaylak Kalem'e verdikleri söyleşide (13 Ağustos 2026), çalgının Halk Eğitim kurslarında öğretilebilmesi için kayıtlarda resmî bir enstrüman olması gerektiğini, bu amaçla hazırlanan dosyanın bakanlığa gönderildiğini ve eksik olduğu bilgisinin geldiğini anlattı. 1953'ten beri armonika çalan Kenan Coşkun, çalgının tanıtılması için 30 yıldır mücadele verdiğini söylüyor. Geleneğin Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri'ne alınması için de çağrı yapılıyor.
Yörede "armonika", "armonik", "mızıka" ya da "mozika" diye anılan çalgı, ağız mızıkası değil; körüklü el armonikası, yani diyatonik akordeon. Trabzon Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Müdürü Doç. Dr. Abdullah Akat'a göre çalgı, 19. yüzyılın ikinci yarısında Kafkasya'dan gelen göçlerle Karadeniz'e ulaştı. Rize merkez, Gündoğdu, Veliköy ve Çayeli'nde yaygın olan armonika, 1980'lere kadar düğünlerin vazgeçilmeziydi; sonrasında yerini org aldı. Bugün kına, düğün ve şenliklerde horona eşlik etmeyi sürdürüyor.
Ulusal envantere alınma bir tescil değil; geleneğin kayıt altına alınıp korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması amacını taşıyor.
Kaynak: Rize Takip; Çaylak Kalem (13 Ağustos 2026); Emre Solmaz, Türk Müziği dergisi 4(2), 2024; DHA. Fotoğraf: Wikimedia Commons (temsili)







